�Y� Y�NET��M, KURUMSAL Y�NET�M VE D�ZENLEY�C� ETK� ANAL�Z� (DEA)

Bu makalede 1970’li y�llardan bug�ne geli�mi� olan �lkelerde giderek artan �l��de iyi
y�neti�im ve demokrasi arac� olarak kullan�lmakta olan D�zenleyici Etki Analizi’nin (DEA) yanl�zca d�nyada de�il, T�rkiye’de de giderek artan �nemi g�z �n�ne al�narak ana hatlar�yla tan�t�lmas� hedeflenmektedir. Bu �er�evede DEA’n�n kapsam�, Kurumsal Y�netim ile olan ili�kisi, T�rkiye’deki son geli�meler �zet olarak sunulmaktad�r.

I. Giri�: D�zenleyici Etki Analizi (DEA) Nedir?

D�zenleyici Etki Analizi bir d�zenlemenin maliyet ve faydalar�n� sistematik bir bi�imde tan�mlamaya yarayan �nemli bir ara�t�r. Bu kapsamda i� d�nyas�n�n i�inde bulundu�u ko�ullar�n iyile�tirilmesi, etkinlik ve etkilli�in art�r�lmas� gibi hususlar �ne ��kmaktad�r. Son y�llarda OECD �lkelerinin hemen hepsinde, ve Avrupa Birli�i’nde d�zenlemelerin kalitesini art�ran �nemli bir ara� olarak kullan�lmaktad�r.

DEA’n�n hedefleri a�a��daki gibi �zetlenebilinir:

- �effafl�k
- Daha iyi ileti�im
- Etkinli�i art�rmak i�in alternatif d�zenleme y�ntemleri
- Karar verme s�recinin iyile�tirilmesi
- D�zenleme kalitesinin y�kseltilmesi
- Olumlu makroekonomik etkiler
- Rekabet g�c�n�n art�r�lmas�
- Demokratik yap�y� g��lendirmek

D�zenleyici Etki Analizi bir ara� oldu�u kadar ayn� zamanda bir karar s�recini de ifade eder. Bu s�re�te karar al�c�lar bir d�zenlemenin yap�l�p yap�lmamas� gerekti�ini ya da ne �ekilde yap�lmas� gerekti�i konusunda kamu politikas� �ncelikleriyle uyumlu olacak kararlar� alabilmek i�in ilgili se�enekleri de�erlendirirler. Bir ara� olarak DEA fayda ve maliyetleri g�z �n�ne alarak devletin yapaca�� d�zenlemelerin ne derece etkin olabilece�ini, d�zenlemelere dair olas� alternatif se�enekleri sistematik bi�imde incelemeye yarar. Di�er yandan bir karar s�reci olarak ele al�nd��nda, DEA i�erdi�i dan��ma s�reciyle de ilgili payda�lar�n karar alma s�re�lerine kat�l�m�n� ve ger�ekle�tirilecek d�zenlemenin hedeflenen ama�lar bak�m�ndan ne derece etkin olabilece�ini d�zenleme �ncesi ve sonras� de�erlendirmelerle m�mk�n k�lar. D�zenleme s�recine getirdi�i �effafl�k dolay�s�yla uygulamadaki olas� sorunlar�n yap�lacak d�zenlemenin �ncesi ve sonras�nda payda�lar taraf�ndan g�zden ge�irilmesine olanak verir.

2009 y�l�nda ya�anan k�resel ekonomik kriz ve sonu�lar� h�k�metlerin belirsizlik ve ortaya ��kan olumsuz etkileri bertaraf etmek bak�m�ndan var olan kapasitelerini zorlam��t�r. Ayn� zamanda s�z konusu k�resel kriz �n�m�zdeki d�nemde bu t�rden krizlerin etkilerini en aza indirgemek bak�m�ndan da daha dinamik politika ��z�mlerinin gereklili�ini de ortaya koymu�tur. ��inde bulunulan karma��k ortam, iyi y�neti�im s�re�lerinin geli�tirilmesi ve bunun yan�sra ekonomik, �evresel ve sosyal politika se�eneklerinin art�r�lmas� i�in d�zenleme kalitesinin art�r�lmas�n� da gerektirmektedir. Bu �er�evede DEA, ilgili s�re�lere dair kaliteli d�zenlemeler yap�lmas� ve �lkelerin rekabet g�c�n� art�rmak bak�m�ndan en �nemli politika ara�lar�ndan biri olarak daha da yayg�n ve etkin bi�imde kullan�lacakt�r.

DEA s�reci ile bir d�zenlemeye dair farkl� se�eneklerin incelenmesi m�mk�nd�r, �rne�in:
- Etkilenen grup ve alanlar�n belirlenmesi;
- Ekonomik, sosyal ve �evresel etkilerin ele al�nmas�: Maliyetler, Faydalar, Nicel ve
nitel de�erlendirme
- Rekabet �zerindeki etkiler
- Mevcut d�zenlemeler ile kamu kurumlar� �zerindeki etkiler

DEA teknik ��z�mler ad� alt�nda s�n�fland�rabilecek t�rden ve dolay�s�yla tarafs�z olarak kabul edilebilecek bir ara� olmas� dolay�s�yla da ana �nceliklerin tan�mlanmas� ve gelecek reform s�re�lerinin sonu�lar�n� �ekillendirmesi bak�m�ndan bir devletin ve toplumun modernle�mesinin de�erli bir bile�enidir. DEA s�reci do�ru, sistematik ve etkin olarak kullan�ld��nda toplumun politika ve reform s�recine do�rudan kat�l�m�n� sa�lad��ndan demokratik yap�y� g��lendirir. Di�er bir deyi�le DEA etkin olarak kullan�ld��nda ayn� zamanda bir demokrasi arac�d�r.

DEA’n�n de�i�ik a��lardan de�erlendirilebilecek olan �nemli faydalar� vard�r. Bunlardan en �nemlileri olarak kabul edebilece�imiz faydalar� ana hatlar�yla k�saca ��yle tan�mlayabiliriz:

- D�zenleme s�re�lerinin toplum ve ilgili payda�lar bak�m�ndan ekonomik, �evresel ve toplumsal etkilerinin daha iyi anla��lmas�n� sa�lar. Bu ilgili d�zenleme ger�ekle�ti�inde uygulamada olabilecek sorunlar�n a��lmas� bak�m�ndan da bir �nizleme yap�lmas� olarak da d��n�lebilinir;
- DEA �ok tarafl� olabilecek politika ama�lar�n�n b�t�nle�tirilmesini sa�layabilir;
- DEA artan �effafl�k, hesap verebilirlik ve sorumluluk demektir ve bu da DEA’n�n �nemli bir bile�eni olan dan��ma s�re�leriyle sa�lan�r;
- DEA h�k�metlerin ve d�zenleyicilerin topluma hesap verebilirli�ini art�r�r.

II. D�zenleyeci Etki Analizi’nin K�sa Tarih�esi

D�nya geneline bak�ld��nda DEA d�zenleyici reform arac� olarak 25 y�l� a�k�n bir s�redir gerek devletler gerekse �zel sekt�r taraf�ndan kullan�lmaktad�r. �rne�in, ABD’de ger�ek anlamda kullan�lmaya 1974 y�l�nda ba�lanm��t�r. 1960 ve 1970’lerde ABD’de sa�l�k, g�venlik ve �evre d�zenlemelerinde b�y�k art�� ya�anmaya ba�lad�, bunun sonucunda h�k�metin i� d�nyas�na s�rekli m�dahale etmesi sorunu ortaya ��kt�. Bu konuda ya�anan zorluklar, i� d�nyas�n�n artan istemleri sonucu Ba�kan Nixon’u bu konuda bir komite kurmaya y�neltti. Daha sonra da Ba�kan Ford y�netimi ile 1974 y�l�ndan ba�layarak ekonomik durgunluk ve yava�layan ekonomik b�y�meye �nlem olarak ger�ekle�tirilen d�zenlemelerin ekonomide enflasyona dair etki analizlerinin yap�lmas�na y�nelik �al��malar� ile bug�nk� D�zenleyici Etki Analizi sisteminin temelleri at�ld�. 1978’de Ba�kan Carter d�neminde DEA sistemi, ekonomide artan enflasyonist bask�lar sonucunda daha da g��lendirildi. Daha sonra Reagan ve Clinton d�nemlerinde DEA d�zenleyici reformun �nemli bir bile�eni olarak ABD’de sisteme ayr�lmaz bi�imde eklemlendi.

DEA’n�n bir d�zenleyici reform arac� olarak kullan�m� Kanada’da 1977, Avustralya’da 1985, Danimarka’da 1993, Finlandiya’da 1970, Fransa’da 1996, Almanya’da 1984, Japonya’da 1987, Avrupa Birli�i’nde ve D�nya Ticaret �rg�t�’nde 1990 y�llar�nda ba�lamaktad�r.

OECD b�nyesinde d�zenleyici etki analizinin reform s�re�lerinde kullan�m�na dair �al��malar 1974 y�l�nda ba�lat�lmakla birlikte ger�ek anlamda etkin DEA kullan�m� 1995’te ba�lam��t�r. Bu kapsamda OECD D�zenleme Kalitesi Konseyi ald�� tavsiye karar�nda 10 maddelik bir kontrol listesi ile DEA standard� olu�turmu�, 1997’de de DEA konusunda en iyi uygulamalara ili�kin prensipler ortaya konularak, bunlar en son 2007 y�l�nda g�ncellenmi�tir. G�n�m�zde OECD ve AB DEA konusunda ortak �al��malar y�r�tmektedirler. Geli�mi� �lkelerin t�m�nde DEA demokratik y�neti�imde bir norm haline gelmi�tir ve geli�mekte olan �lkeler de artan k�resel rekabet bask�s� kar��s�nda DEA’y� sistemlerine giderek daha fazla entegre etmektedirler.

�ekil 1: OECD �lkelerinde D�zenleyici Etki Analizi’nin y�llar baz�nda kullan�m�

III. Kurumsal Y�netim ve D�zenleyici Etki Analizi (DEA) �li�kisi Nedir?

OECD Kurumsal Y�netim �lkeleri DEA’n�n kurumsal y�netim alan�nda kullan�m�n� i�ermektedir. Kurumsal Y�netim OECD �lkeleri’nin IA maddesine g�re karar al�c�lar�n kurumsal y�netim �er�evesi geli�tirirken genel ekonomik performans, �effaf ve etkin piyasalar�n geli�tirilmesi bak�m�ndan etkisinin dikkate al�nmas� gerekti�ini belirtmektedir. OECD Kurumsal Y�netim �al��ma Grubu bu nedenle DEA’n�n Kurumsal Y�netim alan�ndaki uygulanmas�na ili�kin �al��ma ba�latm��t�r.

D�zenleyici Etki Analizi ilkeleri ile Kurumsal Y�netim ilkelerine bak�ld��nda �effafl�k, hesap verebilirlik, adalet ve sorumluluk gibi d�rt ana ilke etraf�nda birebir �rt��mekte olduklar� g�r�lebilinir. DEA etkin olarak kullan�ld��nda bir iyi y�neti�im ve demokrasi arac�d�r. Bu �er�evede de uygulamada iki birbirini tamamlayan bile�eni �zellikle vurgulamak gerekir: g��l� koordinasyon yap�s�na sahip devlet ve bunu dengeleyecek, toplumun ve i� d�nyas�n�n taleplerini do�rudan temsil edebilecek etkinli�e sahip bir sivil toplum yap�s�. DEA s�recinin �nemli bir par�as�n� olu�turan t�keticiler, i� d�nyas� ve sivil toplumla etkile�imin odak noktas� olan dan��ma bile�eni, ayn� zamanda me�ruiyet ve yan�s�ra vatanda�lar aras�nda adalet ve e�itli�in sa�lan�p korunabilmesi i�in �nemlidir.

D�zenleyici Etki Analizi (DEA) s�recinin ba�ar�l� ve etkin olmas�n�n �nemli unsurlar�ndan biri de DEA sisteminin �zerine in�a edilebilece�i bir kurumsal alt yap�n�n gereklili�idir. Bu yap�n�n i�eri�ini tan�mlamak istersek �u hususlar �ne ��kmaktad�r; DEA analizinin ger�ekle�tirilmesi i�in gerekli yeterlili�in geli�tirilmesi, y�netim ve koordinasyon �l��tlerinin tan�mlanmas� ve en az bunlar kadar �nemli olan kaliteli DEA s�reci ve uygulamada sistematik ve istikrarl� olunmas�d�r.

D�zenleyici Etki Analizi (DEA) genelde devletin koordinasyonunda ger�ekle�tirilmesi gereken bir s�re� olarak g�r�lse de, kaliteli ve istikrarl� sonu�lara ula�may� sa�layacak olan DEA i�in i� d�nyas�n�n da bu s�re�te aktif bi�imde yer almas� gereklidir. �zel sekt�r�n ve sivil toplumun bu konuda s�ratle kapasitesini art�rmas� bir DEA bile�eni olan dan��ma s�recinin kalitesini art�raca��ndan DEA sonu�lar�n�nda kalitesini do�rudan art�racakt�r. Bu da daha iyi d�zenleme ve daha iyi y�neti�im anlam�na gelmektedir. Buna ek olarak devletin d�zenleme s�re�lerinin i� d�nyas�ndaki etkileri i� d�nyas�n�n kendisinin firma ya da sekt�r baz�nda yapaca�� “Business Impact Analysis” (BIA) yani �� Etki Analizi (�EA) ile daha etkin bi�imde analiz edilip, karar s�re�lerinde i� d�nyas�n�n sesinin duyurulmas� sa�lanacakt�r. Neticede devletin yapaca�� d�zenlemelerin birincil muhatab� �zel sekt�r ve sivil toplum �rg�tleridir.

Asl�nda durum burada ifade ediidi�inden biraz daha karma��kt�r. Bunun da nedeni k�reselle�meye ivme kazand�ran s�re�lerin devlet ve �zel sekt�r �zerinde de�i�ime y�nelik uluslararas� d�zeyde bask� ve talep yaratmas� s�z konusu olmas�d�r. Yani her iki akt�r�n, devletin ve �zel sekt�r�n, ortak ba�ka bir noktas� da budur. Kar�� kar��ya olunan bu ortak konuma bir de k�reselle�me ile yerelle�me aras�ndaki �eki�me eklenir. �ki akt�r, devlet ve �zel sekt�r, k�resel olarak kabul edilmi� ilkelerle yerel aras�nda olabilecek en iyi se�eneklerden olu�an bir bile�ke yaratmak durumundad�rlar. Bu bile�keyi yarat�rken de toplumun genel refah� ve yarar� bak�m�ndan yol kazalar�n� �nlemeleri gerekir. Bunun sa�lanmas� da tek ba��na yeterli de�ildir, �effaf, kat�l�mc� ve artan toplumsal talepleri kar��lamaya y�nelik ortak demokratik y�netim modelini olu�turup payla�malar� gerekir. Bunun i�in de en �nemli ara�lardan biri DEA’d�r ve yans�ra �zel sekt�r bak�m�ndan �EA’d�r. DEA’y� sadece devlet odakl� g�rmek do�ru de�ildir, zira DEA i�inde bir dan��ma bile�eni bulunmaktad�r ve bu da ortak payda da bulu�abilmenin etkin yoludur. Bu kapsamda �lkemizde bir de�i�im y�netimi s�recinin ger�ekle�tirilmesi gereklidir. Geleneksel anlay��n de�i�imi ve �a��n gereklerine uygun modernizasyonun yarat�lmas� bak�m�ndan bu �nemlidir.

Burada da ara� yine Etki Analizidir, ��nk� de�i�im bir g�nde ger�ekle�mez. DEA s�reci de bu �er�evede ad�m ad�m de�i�imi ger�ekle�tirmeye yarayacakt�r.

Kurumsal Y�netim ve D�zenleyici Etki Analizi (DEA) ili�kisi bak�m�ndan; DEA’n�n kurumsal y�netim alan�nda kullan�m�na ili�kin en somut �rneklerden biri �ngiliz Finansal Hizmetler Kurumu taraf�ndan ger�ekle�tirilmi�tir. Uygulaman�n teknik detaylar�na girmemekle birlikte, k�saca �zetlersek, finans piyasalar�na dair d�zenlemeler kapsam�nda bir analiz yap�lm�� ve bulgular piyasa ba�ar�s�zl�� ile kurumsal y�netim aras�nda politika ama�lar� ve ilgili piyasa yap�lar� bak�m�ndan �ok yak�n ili�ki oldu�u kan�tlanm��t�r. Yap�lan �al��man�n �zelli�i D�zenleyici Etki Analizi (DEA) s�recinde kullan�lan analitik metotlar�n Kurumsal Y�netim alan�na giren d�zenlemelerde kullan�m�n�n daha tarafs�z ve etkin sonu�lara ula�mada etkin oldu�u g�r�lm��t�r.

�zet olarak, k�resel �l�ekte, uluslararas� kurumlar taraf�ndan belirlenen ilke ve uygulamalar dahilinde ve �rnek vaka �al��malar�n�n yap�lmakta oldu�u �lkeleri de g�z �n�ne alarak bir de�erlendirme yap�ld��nda, Kurumsal Y�netim alan�ndaki d�zenlemelere dair �nemli ara�lardan birinin D�zenleyici Etki Analizi (DEA) oldu�unu ve bu konudaki �al��malar�n devletler nezdinde ve geli�mi� �lkelerde �zel sekt�r nezdinde giderek artan bir ivme kazanmakta oldu�unu s�yleyebiliriz.

Dolay�s�yla, T�rkiye’de bu konudaki �al��malar�n s�ratle geli�tirilmesi gerekmektedir.

�ekil 2. Kurumsal Y�netim ve DEA �li�kisi

IV. D�zenleyici Etki Analizi’nde T�rkiye uygulamalar� nelerdir? Gelecekte bu konuda neler
yap�lmas� planlan�l�yor?

T�rkiye, �zellikle OECD kapsam�nda y�r�t�lmekte olan �al��malar �er�evesinde, 2006 y�l�n�n ba��nda politika ve d�zenleme s�recinde DEA’y� kullanan AB ve OECD �lkelerine kat�ld�. 17 �ubat 2006 tarihli, 26083 say�l� Resmi Gazetede yay�mlanan “Mevzuat Haz�rlama Usul ve Esaslar� Hakk�nda Y�netmelik”le D�zenleyici Etki Analizi’nin (DEA) uygulanmas�na ili�kin genel esaslar ve 2 Nisan 2007 tarihli, 2007/6 say�l� Ba�bakanl�k Genelgesi ve eki olan DEA Rehberi ile de uygulamaya ili�kin ayr�nt�lar belirlenmi�tir.

2/4/2007 tarihli ve 2007/6 say�l� Ba�bakanl�k Genelgesi uyar�nca, Mevzuat Haz�rlama Usul ve Esaslar� Hakk�nda Y�netmelik kapsam�na giren kamu kurum ve kurulu�lar�, kendi b�nyelerinde yap�lacak D�zenleyici Etki Analizi (DEA) ile ilgili idari kapasite olu�turmak, kalitenin tesisi ve Ba�bakanl�kta olu�turulan Daha �yi D�zenleme Grubu ile koordinasyonu sa�lamak �zere bir birim tespit etmek, g�revlerini yaparken ekte yer alan D�zenleyici Etki Analizi Rehberi’ne g�re hareket etmekle g�revlendirilmi�lerdir. S�z konusu Genelge h�km� uyar�nca ve Ba�bakanl��n talebi �zerine, ilgili t�m kurum ve kurulu�larda D�zenleyici Etki Analizi koordinasyon birimleri ve irtibat ki�ileri g�revlendirilmi�tir. T�rkiye’de D�zenleyici Etki Analizi (DEA) �n�m�zdeki y�llarda devlet taraf�ndan yap�lacak d�zenlemeler konusunda etkin olarak kullan�lacak bir ara� ve s�re�tir.

Bu �er�evede kamu kurumlar�n�n artan kapasitesine uygun olarak i� d�nyas�n�n da kendi kapasitesini art�rmas� reform ve modernizasyon s�re�lerinin �effafl��, etkinli�i ve artan hesap verebilirlik gibi hususlarda belirleyici unsur olarak ortaya ��kmaktad�r.

V. Sonu�

T�rkiye’de halihaz�rda i� d�nyas�nda ve sivil toplumda DEA bak�m�ndan geli�tirilmi� olan kapasite yok denecek kadar azd�r. �lk �nce yap�lmas� gereken bu konuda fark�ndal�k yarat�lmas� ve bunun da uygun kapasite art�r�m� s�reci ile desteklenmesidir. Olu�acak olan bu kapasite D�zenleyici Etki Analizi (DEA) Dan��ma s�re�lerinde ilgili payda�lar�n d�zenlemenin uygulama s�re�lerinde olu�abilecek etkileri daha �nceden kavray�p bu konudaki taleplerini de d�zenleyicilere, karar al�c�lara zaman�nda aktarabilmelerini ve olabilecek olumsuz etkileri bertaraf etmelerini sa�lay�c� olacakt�r. Bunu takip eden ad�m ise i� d�nyas� ve sivil toplum �rg�tlerinin kendi sekt�rlerini ilgilendiren d�zenlemelere dair “Business Impact Analysis” ad� verilen ve i� d�nyas�n�n kendi Etki Analizlerini haz�rlay�p, gerek dan��ma s�re�lerinde veya dan��ma s�recinden ba��ms�z olarak do�rudan karar al�c�lara sistematik analize dayanan verilerini sunmalard�r.

Bu �er�evede, D�zenleyici Etki Analizi ilkeleri ile Kurumsal Y�netim ilkelerinin �effafl�k, hesap verebilirlik, adalet ve sorumluluk gibi d�rt ana ilke etraf�nda birebir �rt��mekte olduklar� unutulmamal�d�r. Yine g�zden ka��r�lmamas� gereken bir ba�ka husus da D�zenleyici Etki Analizi (DEA) s�recinde kullan�lan analitik metotlar�n Kurumsal Y�netim alan�na giren d�zenlemelerde kullan�m�n�n daha tarafs�z ve etkin sonu�lara ula�mada etkin oldu�unun geli�mi� �lkelerde uygulamada kan�tlanm�� olmas� ve giderek artan �ekilde de bu uygulamalar�n artmas�d�r. En son olarak OECD b�nyesinde Kurumsal Y�netim ve Etki Analizi �zerine bir �al��ma grubu kurulmu�tur ve �al��ma grubu bulgular�n� yak�n zamanda kamuoyuna a��klayacakt�r.

T�rkiye’de gerek OECD gerekse AB kapsam�nda bu �al��malar�n payda��d�r ve ilgili uygulamalar T�rkiye’de de ba�lat�lacakt�r. Bu �er�evede i� d�nyas� ve sivil toplumun da kapasite art�r�m�na a��rl�k vermesi son derece �nemlidir. Bu sadece d�zenlemelerin sekt�rlere olan mali ya da �evresel etkisinin de�il, �lkemizde daha iyi y�netim ve demokratikle�me s�recininin de h�zland�r�lmas� i�in de elzemdir.

Do�. Dr. Esra LaGro

Avrupa Birli�i ve T�rkiye - AB siyasi ve ekonomik ili�kileri konular�nda uluslararas� alanda tan�nan bir akademisyen ve uluslararas� bir dan��man olan Do�. Dr. Lagro, kamu ve �zel sekt�rde daha iyi y�neti�im konular�ndaki ara�t�rmalar�yla �ok say�da uluslararas� �d�l ald�. 2003-2008 y�llar� aras�nda Jean Monnet K�rs�s� Ba�kan� (Profes�r�) olarak g�rev yapt�. Avrupa Birli�i'nde ve T�rkiye'de Y�neti�im, Rekabet Politikas�/Rekabet Edebilirlik, Sanayi Politikas�, Kamu Politikalar� ve Reformu, D�zenleyici Etki Analizi, �� Etki Analizi gibi konularda �ok say�da yay�n� bulunan Do�.Dr. LaGro, yurt i�i ve d��nda sanayi politikas�, rekabet politikas�, kurumsal y�netim, d�zenleyici reform, stratejik y�netim, konular�nda uluslararas� projeler y�r�tmekte ve dan��manl�k yapmaktad�r.

Do�. Dr. LaGro ��retim �yesi olarak Bat� Avrupa'n�n �nde gelen �niversitelerinde dersler vermenin yan�nda �nde gelen bas�n organlar�nda ve uluslararas� �st d�zey konferanslarda da konuk konu�mac� olarak yer almaktad�r.

150 civar�nda bas�lm�� yay�n� bulunan Do�.Dr.Esra LaGro'nun son d�nemdeki kitaplar�ndan baz�lar� ��yledir; Avrupa Birli�i ve D�nya Liderli�i: Yeni Bir K�resel Y�neti�ime Do�ru? (2004); AB ile M�zakereler Nas�l �ekillenecektir? (2005); 2007 y�l�nda "T�rkiye ve Avrupa Birli�i: Zor Bir Etkile�imin Gelece�i" (Turkey and the EU: Prospects for a Difficult Encounter) adl� kitab� da tan�nm�� uluslararas� bir yay�nevi olan Palgrave Macmillan taraf�ndan bas�lm��t�r. 2009 y�l�nda yurt i�inde uluslararas� fon ve proje y�netimi konusunda ulusal kapasite geli�imini desteklemek i�in yazd�� Proje Y�netimi ve De�erlendirme adl� kitab�n�n ard�ndan Nisan 2010'da ��kan son kitab� Ya�am Bir R�yad�r �� Bankas� K�lt�r Yay�nlar� taraf�ndan bas�lm��t�r. Akademik ve dan��man kimli�inin yan�s�ra, sivil toplum kurumlar�nda da aktif olarak �al��malar y�r�tmekte olan Do�.Dr. LaGro, halen uluslararas� bir d��nce kurulu�u olan CIRP'nin Genel Koordinat�rl��n� ve LaGro & Partners International uluslararas� dan��manl�k �irketinin Y�netim Kurulu Ba�kanl��n� y�r�t�yor.

Do�. Dr. Esra LaGro

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.